سؤال 2068 : در دو فرض سابق ، آيا بايد با تك تك بيماران شرط كرد و با امضاى پرسشنامهء مربوطه ، يا گذاشتن اطلاعيه در مراكز درمانى ( مبنى بر اينكه مراجعهء بيماران نشانگر قبول اين شرايط است ) يا به اطلاع رساندن ، حتى از طريق رسانه‌هاى گروهى كه ( مراجعهء شما نزد پزشك به معنى قبول اين شرايط است ) ، از پزشك رفع مسئوليت شرعى مىشود ؟ به طور مثال اگر قبل از عمل جراحى ، بيمار مجبور به امضاى شرايطى باشد كه در صورت ناموفق بودن جراحى ، وى هيچ‌گونه حق و حقوقى بر جراح و بيمارستان ندارد ، آيا كافى است ؟ جواب : بايد بيمار را آگاه كرد ، و اگر او پس از آگاهى ، امور مذكوره را بطور كامل قبول و پرسشنامهء مربوطه را امضا كند ، كافى است . و الا از پزشك سلب مسئوليت نمىشود . خصوصا در عمل جراحى . سؤال 2069 : در دو فرض سابق اگر بيمار ، كاملا بيهوش باشد ، آيا مىتوان از خويشان بالغ وى اجازه گرفت و يا با آنها شرط عدم ضمان كرد ؟ جواب : در صورتى كه خويش ، ولى شرعى نباشد ، نمىتواند اجازه بدهد و اجازهء غير ولىّ ، مفيد نيست ، مگر اينكه با اجازه دهنده در ضمن عقد اجاره ، يا عقد لازم ديگرى شرط كنند كه هرگاه ضرر و زيانى پيش آمد ، بر عهده او باشد . و در عين حال مسأله خالى از اشكال نيست . سؤال 2070 : در دو فرض سابق ، اگر بيمار كاملا بيهوش باشد و در حال حاضر هيچ شخص بالغ يا نابالغ كه خويشاوند وى ، باشد ؛ نيز در دسترس نباشد ، و از طرفى جان بيمار در خطر فورى باشد ، جهت اجازه و شرط چه بايد كرد ؟ آيا مىتوان طبق وظيفهء پزشكى هر گونه اقدام ممكن را بدون اجازه انجام داد ؟ اگر سهوا با اقدامات غير مؤثر در مرگ بيمار ، تسريع شود ، آيا مسئوليت بر گردن پزشك معالج خواهد بود ؟ و اگر به خاطر خوف از عدم تأثير درمان ، و كمك به تسريع مرگ ، و مديون شدن ، پزشك هيچ كارى انجام ندهد ، آيا مسئول خواهد بود ؟ ( زيرا مشاهده شده است گاهى اجل شخصى فرا رسيده ، ولى علت مرگ را به غلط به پزشك معالج وى نسبت مىدهند ) . جواب : در فرض سؤال ، پزشك بايد درمان را جهت نجات جان بيمار شروع